Wat zegt een prognose niet? De aannames onder je omzet- en kostencijfer
Je hebt een omzet-, kosten- en margeprognose in je bedrijfsplan staan. Een voorbeeldplan
laat je zien hoe die prognose eruit moet zien (dat lees je in
het artikel over het voorbeeld bedrijfsplan). Het
cijfer zelf laat je zien wat de uitkomst is. Geen van beide
laat je zien wat de aanname erachter is, en of die aanname houdt.
- Drie prognoseregels, en de aanname die je zelf niet opschrijft
- Voor wie is dit, en voor wie niet
- Wat je nu kunt doen
Drie prognoseregels, en de aanname die je zelf niet opschrijft
Elk cijfer in je prognose rust op een aanname die je meestal niet expliciet maakt, omdat
die aanname je vanzelfsprekend voelt. Hieronder staan de drie prognoseregels, de
subaanname erachter en een vraag om die subaanname zelf te testen.
| Prognoseregel | Subaanname erachter | Gevoeligheidsvraag |
|---|---|---|
| Omzetprognose | Hoeveel klanten je verwacht en wat ze gemiddeld besteden | Wat gebeurt er met je resultaat als 20% minder klanten komen, of als ze 20% minder besteden? |
| Kostenprognose | Welke kosten vast zijn en welke meebewegen met je omzet | Welke kostenpost loopt door als je omzet tegenvalt, en hoe lang kun je dat volhouden? |
| Margeprognose | Dat je verkoopprijs en je kostprijs beide kloppen zoals ingeschat | Wat gebeurt er met je marge als je inkoopprijs 10% stijgt zonder dat je je verkoopprijs kunt verhogen? |
Wat zien we? Een prognose toont één uitkomst: de omzet, de kosten of de marge die je
verwacht. De aanname die tot die uitkomst leidt, staat er meestal niet apart naast.
Wat betekent dit voor jouw bedrijf? Zolang je de subaanname niet apart hebt
opgeschreven, weet je niet hoeveel ruimte je prognose heeft voordat het misgaat. Een
klein verschil in klantaantal, besteding of inkoopprijs kan een groter effect hebben op
je resultaat dan het cijfer zelf laat vermoeden.
Wat vraagt nog onderzoek of een keuze? Welke van de drie gevoeligheidsvragen heb je
voor je eigen plan nog niet beantwoord: de omzet-, de kosten- of de margevraag?
Dit heet bij Koersraad een omslagpunt. Lees de volle uitleg, met hoe je het zelf
berekent, in Welke aannames in je businessplan moet je eigenlijk testen?.
Voor wie is dit, en voor wie niet
Dit stuk is voor je als je al een cijfermatige prognose hebt staan (omzet, kosten, marge)
en wilt weten wat dat cijfer zelf niet laat zien.
Dit stuk is niet voor je als je nog geen plan hebt: kijk dan eerst naar het artikel over
het voorbeeld bedrijfsplan. Het is ook niet voor je als je wilt weten wat een financier
concreet checkt in je plan: dat staat in het artikel over het voorbeeld bedrijfsplan,
niet hier.
Wat je nu kunt doen
Heb je nog geen cijfermatige prognose, maar wel een vraagstuk waar je niet uitkomt? Begin
dan met het marktbeeld. Koersscan brengt marktbeeld, toekomstbeeld, koers en
tegenspraak in beeld, binnen een paar dagen, voor € 995 excl. btw.
Bekijk Koersscan.
Heb je al een prognose staan en wil je de aannames erachter laten toetsen voordat je het
plan instuurt of erop vertrouwt? De Tegenspraak test drie tot vijf aannames in je
plan, zoekt het omslagpunt en doet een premortem, in een paar dagen, voor € 249 excl.
btw. Bekijk De Tegenspraak.
Bron. Kamer van Koophandel, “Een ondernemingsplan maken: dit moet je weten”,
kvk.nl/starten/een-ondernemingsplan-maken-hoe-doe-je-dat/, bijgewerkt 17 juni 2026,
geraadpleegd 26 oktober 2026.